Wat zijn veelgemaakte fouten bij storytelling?

De meest gemaakte fouten bij storytelling zijn: geen duidelijke rode draad, een verhaal dat te lang of te kort is, en een boodschap die te generiek klinkt om bij het publiek aan te slaan. Veel mensen verwarren een verhaal bovendien met een boodschap, waardoor hun communicatie vlak blijft. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over storytelling, zodat jij die valkuilen voortaan herkent en vermijdt.

Waarom mislukken zoveel verhalen bij het publiek?

Verhalen mislukken bij het publiek omdat ze geen emotionele verbinding maken, geen duidelijk perspectief hebben of niet aansluiten bij wat de luisteraar al weet en voelt. Een verhaal dat alleen informatief is zonder menselijk element raakt mensen niet. En zonder die verbinding vergeten ze het meteen weer.

De diepere oorzaak is vaak dat de verteller zichzelf centraal stelt in plaats van het publiek. Je vertelt wat jij wilt zeggen, niet wat de ander wil horen. Goede storytelling begint altijd bij de vraag: wie luistert er, en wat heeft diegene nodig?

Een ander veelvoorkomend probleem is dat het verhaal geen spanning heeft. Spanning betekent niet dramatisch of overdreven, maar simpelweg: er is een probleem, een zoektocht, en een uitkomst. Zonder die structuur is een verhaal eigenlijk gewoon een opsomming van feiten. En feiten alleen overtuigen zelden.

Als je werkt in de publieke sector of in communicatie, is dit extra relevant. Overheidsorganisaties communiceren vaak feitelijk en zakelijk, terwijl burgers en collega’s juist reageren op verhalen die hen raken. Als communicatieprofessional in de publieke sector is storytelling daarom een van de meest waardevolle vaardigheden die je kunt ontwikkelen.

Wat is het verschil tussen een verhaal en een boodschap?

Een boodschap is wat je wilt overbrengen. Een verhaal is de manier waarop je dat doet. Een boodschap zegt: “Wij zijn betrouwbaar.” Een verhaal laat zien hoe een medewerker in een lastige situatie de juiste keuze maakte en daarmee het vertrouwen van een burger won. Het verschil zit in het tonen versus het zeggen.

Boodschappen activeren het rationele brein. Verhalen activeren gevoel, herinnering en empathie. Dat maakt verhalen krachtiger als je wilt dat iemand iets onthoudt of doet. Toch zijn ze niet elkaars vervangers. De beste communicatie combineert een heldere boodschap met een verhaal dat die boodschap bewijst.

Een handige manier om het onderscheid te voelen: als je jouw tekst kunt samenvatten in één zin zonder iets te verliezen, is het waarschijnlijk een boodschap. Als er mensen, keuzes en gevolgen in zitten, heb je een verhaal.

Hoe herken je een verhaal zonder duidelijke rode draad?

Een verhaal zonder rode draad springt van onderwerp naar onderwerp zonder dat duidelijk is waarom. De lezer of luisteraar raakt het spoor bijster en haakt af. Herkenbare signalen zijn: te veel losse anekdotes, geen logische opbouw, of een conclusie die niet aansluit bij wat ervoor kwam.

Vraag jezelf bij elk verhaal af: wat is de kern, en draagt elke zin bij aan die kern? Als je een stuk tekst kunt weghalen zonder dat het verhaal zwakker wordt, hoort het er waarschijnlijk niet in. Een rode draad is niet een vaag thema, maar een duidelijke lijn van begin naar einde die de lezer meeneemt.

Een praktische test: kun je het verhaal in drie zinnen navertellen? Situatie, wat er gebeurde, en wat de uitkomst was. Als dat lukt, is er een rode draad. Als je er vijf minuten over doet, is die draad zoek.

Welke fouten maken beginners het vaakst bij storytelling?

Beginners bij storytelling maken vooral deze fouten: ze beginnen te vroeg met de conclusie, ze stoppen te veel informatie in één verhaal, en ze vergeten de emotie. Het resultaat is een verhaal dat correct maar saai is.

Te snel naar de boodschap: Zonder opbouw is er geen spanning, en zonder spanning is er geen betrokkenheid.
Te veel informatie tegelijk: Elk detail dat niet bijdraagt aan de kern, leidt af.
Geen menselijk perspectief: Een verhaal zonder persoon is een rapport. Geef je verhaal een gezicht.
Geen conflict of uitdaging: Zonder probleem is er geen verhaal. Iets moet op het spel staan.
Vergeten wie het publiek is: Een verhaal dat voor iedereen werkt, werkt voor niemand echt goed.

Veel van deze fouten komen voort uit onzekerheid. Beginners willen volledig en correct overkomen, terwijl goede storytelling juist vraagt om keuzes te maken en dingen weg te laten. Dat voelt ongemakkelijk, maar het maakt je verhaal sterker. Bekijk ook de communicatievacatures in de publieke sector als je wilt zien hoe storytelling in de praktijk wordt gevraagd.

Wanneer is een verhaal te lang of te kort?

Een verhaal is te lang als het publiek afhaakt voordat de kern komt. Het is te kort als de context ontbreekt en de boodschap niet landt. De juiste lengte hangt af van het medium, het publiek en het doel, maar de vuistregel is: zo kort als mogelijk, zo lang als nodig.

In een presentatie of gesprek geldt: als mensen beginnen te scrollen, wegkijken of hun telefoon pakken, is het te lang. In een geschreven tekst geldt: als lezers halverwege stoppen, verlies je ze. Lengte is geen kwaliteitsmerk. Een verhaal van twee minuten kan krachtiger zijn dan een van tien minuten.

Een goede manier om te testen of je verhaal de juiste lengte heeft: lees het hardop voor. Merk je zelf dat je je begint te vervelen of haast krijgt? Dan weet je genoeg. Schrap of voeg toe op basis van wat je voelt, niet op basis van wat je denkt dat indrukwekkend klinkt.

Hoe vermijd je dat je verhaal te generiek klinkt?

Een verhaal klinkt generiek als het details mist die alleen jij kunt vertellen. Zinnen als “we werken hard voor onze klanten” of “we geloven in samenwerking” zeggen niets wat een ander niet ook zegt. Specificiteit is wat een verhaal onderscheidt van een standaardtekst.

Gebruik concrete details: namen, plaatsen, momenten, keuzes. Niet “een medewerker hielp een burger”, maar “Fatima van de gemeente belde zelf terug omdat ze merkte dat de brief onduidelijk was.” Dat tweede voorbeeld is specifiek, herkenbaar en geloofwaardig.

Vraag jezelf bij elk verhaal af: zou een concurrent dit ook kunnen zeggen? Als het antwoord ja is, is het te generiek. Voeg iets toe dat alleen jij kunt vertellen: een specifieke situatie, een onverwachte uitkomst, of een eerlijk moment van twijfel. Dat is wat mensen bijblijft.

Hoe OnlyHuman helpt bij storytelling in de publieke sector

Storytelling is een vaardigheid die steeds vaker gevraagd wordt in communicatiefuncties bij overheden, gemeenten en andere publieke organisaties. Wij verbinden communicatieprofessionals die dit soort vaardigheden hebben met opdrachtgevers die er echt naar op zoek zijn.

We hebben bijna 25 jaar ervaring in het matchen van communicatieprofessionals binnen het publieke domein.
We kennen de specifieke eisen van overheidsorganisaties en weten welke vaardigheden, waaronder storytelling, daadwerkelijk het verschil maken.
We begeleiden je van sollicitatie tot start en blijven contact houden tijdens je opdracht.
Via ons opleidingsplatform Studio UMON bieden we trainingen aan op het gebied van strategische communicatie, waaronder het werken met verhalen en boodschappen.

Wil je meer weten over wie we zijn en hoe we werken? Lees dan meer op onze over ons pagina. Of neem direct contact met ons op via onze contactpagina. We staan je graag te woord op werkdagen tussen 9:00 en 17:00 uur.