Je communicatieteam werkt aan een wervingscampagne. Voor het beeld gebruikt een collega AI: een sfeervolle foto van een kantoor dat niet echt bestaat. Mooi resultaat. Maar dan stelt iemand de vraag: moet hier eigenlijk een label bij?
Als communicatieadviseur is dit precies het moment waarop jij het antwoord moet weten. Niet alleen voor dit ene beeld, maar ook voor de volgende campagne, het communicatieplan dat je volgende maand oplevert, en het gesprek dat je vroeg of laat voert met je opdrachtgever of bestuurder.
Wat is er veranderd?
Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels uit de Europese AI-verordening. Voor communicatieprofessionals in de publieke sector is dit geen onderwerp om af te wachten, het is iets om proactief op te pakken.
De AI-verordening stelt Europese regels aan het gebruik van kunstmatige intelligentie, met als belangrijk uitgangspunt dat mensen moeten kunnen herkennen wanneer ze met AI te maken hebben. Dat raakt direct aan de content die jij adviseert, beoordeelt en goedkeurt. Transparantie over AI hoort daarom ook thuis in het werk van de communicatieadviseur.
Wanneer moet je AI-content labelen?
Voor communicatieprofessionals geldt de labelplicht vooral in twee situaties.
De eerste is een deepfake. Dit is beeld, audio of video die met AI is gemaakt of aangepast en bestaande personen, objecten, plaatsen of gebeurtenissen nabootst. Daardoor kan de content ten onrechte authentiek lijken. Denk bijvoorbeeld aan een bestuurder die iets lijkt te zeggen wat nooit is gezegd of een gebeurtenis die nooit heeft plaatsgevonden.
De tweede is tekst over een onderwerp van algemeen belang die met AI is gemaakt zonder menselijke beoordeling of redactionele controle.
Gebruik je AI voor een eerste concept en controleer en beoordeel je de inhoud vervolgens zelf voordat je die publiceert? Dan geldt voor die tekst deze specifieke labelplicht niet.
En het kantoorbeeld uit de opening? Omdat het geen bestaande locatie nabootst, valt het niet onder de definitie van een deepfake. Wel blijft de context belangrijk. Kan het beeld je publiek laten denken dat het om een echt kantoor gaat, dan is extra transparantie verstandig.
Menselijke controle blijft nodig
Sommige AI-systemen voegen automatisch informatie toe waaruit blijkt dat content met AI is gemaakt. Maar dat betekent niet automatisch dat dit ook zichtbaar is voor je publiek. Als communicatieprofessional blijf je daarom zelf verantwoordelijk voor de afweging of extra transparantie nodig is.
Voor een overheidsorganisatie ligt de lat vaak hoger dan de wet vereist. Burgers moeten kunnen vertrouwen op wat een gemeente of ministerie naar buiten brengt. Zoals ook uit het gesprek met communicatieadviseur Esther Loor blijkt: AI kan veel werk uit handen nemen, maar de menselijke blik op wat je publiceert blijft onmisbaar.
Maak AI onderdeel van je werkproces
Breng AI gebruik al bij de briefing ter sprake en leg vast wie teksten controleert, wie beoordeelt of een label nodig is en wie de eindcontrole uitvoert.
- In de briefing: bespreek vooraf beeldt dit iets of iemand bestaands na, en is er een moment gepland waarop iemand de AI tekst controleert?
- Tijdens de productie: spreek af wie het label toevoegt als dat nodig is en hoe dat er visueel uitziet.
- Bij de eindcontrole: maak het een vaste vraag voor livegang: staat er AI content in die gelabeld moet worden, en is dat gebeurd?
Twijfel je of een uiting onder de regels valt? Bespreek dit dan met een jurist of privacyadviseur binnen je organisatie.
Het gaat uiteindelijk niet alleen om naleving
De AI-verordening geeft een ondergrens. De echte vraag is hoe jij wilt werken met AI, zodat mensen je organisatie kunnen blijven vertrouwen. Transparantie is dan een keuze, geen afvinklijst.
Loop je in de praktijk tegen een twijfelgeval aan, zoals dat kantoorbeeld uit het begin van dit artikel? Dit soort onderwerpen bespreken we met vakgenoten tijdens de kennissessies van Studio UMON, onze trainingstak.
In het kort
Labelen moet: bij deepfakes en bij AI teksten over onderwerpen van algemeen belang zonder menselijke controle.
Labelen hoeft niet: bij AI teksten die inhoudelijk zijn gecontroleerd en onder redactionele verantwoordelijkheid vallen. Ook zonder verplichting kan transparantie verstandig zijn als AI gebruik invloed heeft op het vertrouwen van je publiek.
Bronnen
- Europese Commissie: Richtsnoeren transparantieverplichtingen artikel 50 AI-verordening (20 juli 2026)
- Europese Commissie: Veelgestelde vragen over de transparantieverplichtingen van artikel 50
- Rijksoverheid, Digitale Overheid: AI-verordening
- Europese Commissie: AI Act, algemeen overzicht
- Autoriteit Persoonsgegevens: Toezicht op AI wordt concreet: sleutelrol voor de AP en de RDI