Hoe pas je storytelling toe in een presentatie?

Storytelling in een presentatie pas je toe door je boodschap te structureren als een verhaal met een begin, midden en einde. Je introduceert een herkenbare situatie, brengt een uitdaging of spanning in, en leidt je publiek naar een conclusie of oplossing. Dit werkt voor iedereen die een presentatie wil geven die mensen bijblijft, van een pitch tot een beleidsadvies.

De secties hieronder laten je zien hoe je een verhaalstructuur opbouwt, welke technieken het meeste effect hebben en hoe je veelgemaakte fouten vermijdt.

Wat maakt een verhaal effectief in een presentatie?

Een verhaal is effectief in een presentatie wanneer het een duidelijke spanning bevat, aansluit bij de belevingswereld van je publiek en leidt naar een herkenbare conclusie. Mensen onthouden verhalen veel beter dan losse feiten, omdat ons brein informatie verwerkt via emotie en context. Zonder die elementen glijdt je boodschap er zo weer af.

Wat een verhaal krachtig maakt, zijn drie dingen:

Herkenbaarheid: je publiek moet zich kunnen verplaatsen in de situatie of het personage dat je beschrijft.
Spanning: er moet iets op het spel staan. Een probleem, een vraag, een uitdaging.
Oplossing of inzicht: je presentatie biedt een antwoord of perspectief dat het publiek meeneemt.

In de publieke sector, waar je als communicatieprofessional regelmatig complexe beleidsboodschappen moet overbrengen aan diverse doelgroepen, is dit extra relevant. Een verhaal maakt abstracte informatie concreet en toegankelijk.

Hoe bouw je een verhaalstructuur op in een presentatie?

De meest beproefde verhaalstructuur voor presentaties volgt drie fasen: de situatie schetsen, een complicatie introduceren en een resolutie bieden. Dit patroon staat ook wel bekend als de situatie-complicatie-resolutie structuur en werkt in bijna elke presentatiecontext.

Zo ziet dat er in de praktijk uit:

Situatie: beschrijf de huidige stand van zaken. Wat is de context? Wie zijn de betrokkenen?
Complicatie: wat gaat er mis, wat is de uitdaging of het knelpunt? Dit is het moment waarop je de aandacht grijpt.
Resolutie: wat is jouw voorstel, inzicht of conclusie? Hier lever je de waarde.

Een andere populaire structuur is de heldenreis, waarbij een persoon (of organisatie) een uitdaging aangaat, obstakels overwint en veranderd terugkomt. Dit werkt goed in inspirerende presentaties of wanneer je een verandertraject wilt overbrengen.

Kies je structuur op basis van je doel. Wil je overtuigen? Gebruik situatie-complicatie-resolutie. Wil je inspireren? Ga voor de heldenreis.

Welke storytelling technieken werken het beste?

De storytelling technieken die het beste werken in een presentatie zijn: het gebruik van concrete personages, het inzetten van een openingszin die direct spanning creëert, en het herhalen van je kernboodschap op drie strategische momenten. Technieken die je publiek emotioneel betrekken, zorgen voor betere onthoud- en overtuigingskracht.

Hier zijn de technieken die je direct kunt toepassen:

Open met een vraag of scenario: begin niet met een agenda of introductie van jezelf, maar met iets dat de aandacht trekt.
Gebruik één centraal personage: mensen verbinden zich met individuen, niet met systemen. Maak het concreet met een herkenbaar persoon of situatie.
De regel van drie: structureer je boodschap in drie punten. Dit is makkelijk te onthouden en voelt compleet aan.
Contrast: laat zien hoe de situatie nu is versus hoe die zou kunnen zijn. Contrast creëert spanning en maakt de waarde van jouw boodschap zichtbaar.
Herhaling: sluit af met een samenvatting van je kernboodschap. Wat wil je dat mensen onthouden als ze de zaal uitlopen?

Hoe verwerk je data en feiten in een verhaal?

Data en feiten verwerk je in een verhaal door ze te verbinden aan een menselijke context. Cijfers op zichzelf zijn droog. Maar als je een getal koppelt aan een herkenbare situatie of persoon, krijgt het betekenis. De techniek is simpel: vertel eerst het verhaal, dan het cijfer, dan de betekenis.

Stel, je presenteert aan een gemeente over burgerparticipatie. In plaats van te zeggen “slechts 12% van de bewoners reageert op inspraakrondes”, zeg je: “Stel je voor dat je een vergadering organiseert voor honderd buren, en er komen er maar twaalf opdagen. Dat is precies wat er nu gebeurt bij onze inspraakrondes.” Hetzelfde cijfer, maar nu voelbaar.

Een handige aanpak voor het combineren van data en verhaal:

Gebruik het cijfer om de omvang van een probleem of kans te illustreren.
Verbind het direct aan een concrete situatie of persoon.
Sluit af met de betekenis: wat betekent dit voor jouw publiek?

Wil je meer leren over hoe je communicatie effectief inzet in de publieke sector? Bekijk de beschikbare communicatievacatures en zie welke rollen hier dagelijks mee bezig zijn.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij storytelling in presentaties?

De meest veelgemaakte fouten bij storytelling in presentaties zijn: te laat beginnen met het verhaal, te veel informatie willen overbrengen, en vergeten om de boodschap te verbinden aan de belevingswereld van het publiek. Veel presentaties zijn eigenlijk geen verhalen, maar geordende opsommingen van informatie.

Herken jij deze valkuilen?

Te veel slides, te weinig verhaal: elke slide is geen verhaal. Gebruik slides als ondersteuning, niet als script.
Beginnen met jezelf: “Ik ben X en werk bij Y” is geen openingszin die mensen bindt. Begin met de situatie of het probleem.
Geen rode draad: als je publiek na afloop niet kan zeggen waar je presentatie over ging, ontbreekt de structuur.
Vergeten wie je publiek is: een verhaal dat werkt voor collega’s werkt misschien niet voor bestuurders of burgers.
Geen conclusie: eindigen met “dat was het” zonder een duidelijke boodschap of call to action laat je publiek met lege handen.

Hoe pas je storytelling aan op je publiek?

Storytelling pas je aan op je publiek door te beginnen met de vraag: wat weet mijn publiek al, wat vinden zij belangrijk en welke taal spreken zij? Een verhaal dat aansluit bij de belevingswereld van je luisteraars is altijd effectiever dan een verhaal dat je zelf mooi vindt.

Denk aan het verschil tussen een presentatie voor ambtenaren en een voor burgers. Ambtenaren zijn vertrouwd met beleidsjargon en willen inhoudelijke diepgang. Burgers willen weten wat iets voor hen betekent in hun dagelijkse leven. Hetzelfde onderwerp, twee heel andere verhalen.

Stel jezelf deze vragen voordat je je verhaal opbouwt:

Wat weet mijn publiek al over dit onderwerp?
Wat is hun grootste zorg of belang?
Welk taalgebruik past bij hen?
Wat wil ik dat zij na afloop doen of denken?

In de publieke sector is dit aanpassen extra belangrijk, omdat je vaak te maken hebt met diverse doelgroepen: van politiek bestuur tot uitvoerende medewerkers en betrokken inwoners. Een goede communicatieprofessional schakelt moeiteloos tussen die werelden.

Hoe OnlyHuman helpt bij het vinden van communicatieprofessionals met storytelling skills

Goede storytelling is een vaardigheid die steeds meer gevraagd wordt in communicatiefuncties binnen de publieke sector. Of het nu gaat om beleidsadviseurs die bestuurders moeten overtuigen, of communicatiemedewerkers die burgers willen bereiken, het vermogen om een verhaal te vertellen maakt het verschil.

Wij verbinden organisaties met professionals die deze vaardigheden in huis hebben. Wat wij daarbij bieden:

Gerichte werving van communicatieprofessionals met aantoonbare presentatie- en storytelling vaardigheden
Toegang tot een netwerk van meer dan 250 publieke organisaties en duizenden professionals
Persoonlijke begeleiding voor zowel opdrachtgevers als kandidaten, van eerste gesprek tot succesvolle start
Expertise in de publieke sector opgebouwd over bijna 25 jaar

Wil je weten hoe wij werken of ben je benieuwd naar de mensen achter OnlyHuman? Lees meer op onze over ons-pagina. Of neem direct contact op via ons contactformulier voor een vrijblijvend gesprek.