Hoe maak je een goede storytelling?

Goede storytelling maak je door een herkenbare situatie, een duidelijke boodschap en een menselijk hoofdpersonage te combineren. Je begint met een situatie die je doelgroep herkent, brengt een verandering of uitdaging in beeld, en sluit af met een inzicht of oplossing die blijft hangen. Storytelling werkt het beste als het eerlijk, specifiek en gericht is op de mensen die je wilt bereiken. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over storytelling, van de bouwstenen tot de meest gemaakte beginnerfouten.

Wat zijn de bouwstenen van een sterk verhaal?

Een sterk verhaal bestaat altijd uit drie onderdelen: een personage, een conflict en een oplossing. Het personage is iemand met wie je doelgroep zich kan identificeren. Het conflict is de uitdaging, het probleem of de verandering waarmee dat personage te maken krijgt. De oplossing laat zien hoe dat conflict wordt opgelost en wat dat oplevert.

Naast deze drie elementen spelen ook context en emotie een grote rol. Context geeft het verhaal geloofwaardigheid: waar speelt het zich af, wat is de achtergrond? Emotie zorgt ervoor dat mensen betrokken raken. Een verhaal zonder emotie is informatie. Een verhaal mét emotie is iets wat mensen onthouden en doorvertellen.

Tot slot heeft een goed verhaal een duidelijke boodschap. Eén kernidee dat je wilt overbrengen. Als je verhaal meerdere boodschappen tegelijk probeert te vertellen, verliest het kracht. Kies één inzicht en bouw het verhaal daaromheen.

Wat is het verschil tussen storytelling en gewone communicatie?

Gewone communicatie deelt informatie. Storytelling wekt betrokkenheid. Het verschil zit in de manier waarop je de boodschap verpakt: bij gewone communicatie zeg je wat iets is, bij storytelling laat je zien wat iets betekent voor een mens in een specifieke situatie.

Stel: je wilt communiceren dat een gemeente investeert in duurzame energie. Gewone communicatie: “De gemeente investeert 2 miljoen in zonnepanelen.” Storytelling: “Toen de basisschool op de hoek vorig jaar voor het eerst op eigen stroom draaide, begrepen de kinderen voor het eerst wat duurzaamheid echt betekent.”

Het tweede voorbeeld is concreter, menselijker en blijft beter hangen. Dat is precies wat storytelling doet: het maakt abstracte boodschappen tastbaar en verbindt ze aan echte mensen en situaties. Voor communicatieprofessionals in de publieke sector is dit een van de meest waardevolle vaardigheden die je kunt ontwikkelen.

Hoe kies je het juiste verhaal voor je doelgroep?

Het juiste verhaal voor je doelgroep kies je door eerst te begrijpen wie je doelgroep is, wat hen bezighoudt en welke taal zij spreken. Een verhaal dat werkt voor jongeren op social media werkt niet automatisch voor beleidsmakers in een raadsvergadering. Pas je verhaal aan op de context, de waarden en de verwachtingen van je publiek.

Stel jezelf drie vragen voordat je begint:

Wat weet mijn doelgroep al? Begin niet bij nul als ze al kennis hebben, maar haak in op wat ze kennen.
Wat vinden zij belangrijk? Verbind je verhaal aan waarden die voor hen relevant zijn, zoals veiligheid, eerlijkheid of vooruitgang.
Wat wil ik dat ze doen of denken na het lezen? Elk verhaal heeft een doel. Weet wat dat doel is voordat je begint.

Kijk ook naar de communicatiekanalen die je doelgroep gebruikt. Een verhaal op LinkedIn vraagt om een andere toon dan een verhaal in een wijkbrief of op Instagram.

Welke storytelling-technieken werken het beste?

De storytelling-technieken die het beste werken zijn de heldenreis, de probleemoplossingsstructuur en de “voor en na”-aanpak. Deze drie structuren zijn bewezen effectief omdat ze aansluiten bij hoe mensen van nature informatie verwerken en onthouden.

De heldenreis volgt een persoon die een uitdaging aangaat, obstakels overwint en veranderd terugkeert. Dit werkt goed voor campagnes en inspirerende verhalen.

De probleemoplossingsstructuur begint met een probleem dat de doelgroep herkent, legt uit waarom het bestaat, en presenteert een oplossing. Dit werkt goed in beleidscommunicatie en informatiecampagnes.

De “voor en na”-aanpak laat zien hoe een situatie was, wat er veranderde, en wat het resultaat is. Dit werkt goed voor projectcommunicatie en evaluaties.

Wil je deze technieken verder ontwikkelen? Studio UMON, het opleidingsplatform verbonden aan ons netwerk, biedt trainingen voor communicatieprofessionals in het publieke domein op thema’s zoals strategische communicatie en gedragsverandering.

Hoe verwerk je data en feiten in een storytelling-verhaal?

Data en feiten verwerk je in een storytelling-verhaal door ze te koppelen aan een menselijk perspectief. Cijfers op zichzelf overtuigen zelden. Maar een cijfer dat je verbindt aan een herkenbare situatie of persoon wordt plotseling begrijpelijk en overtuigend.

Een paar praktische manieren om dit te doen:

Vertaal grote getallen naar iets tastbaars: “Dat zijn 500 gezinnen in deze wijk” in plaats van “50.000 euro.”
Gebruik data als bewijs voor iets wat je personage ervaart, niet als startpunt van je verhaal.
Visualiseer trends met een concreet voorbeeld: “Drie jaar geleden meldden zich wekelijks vijf mensen. Nu zijn dat er vijftig.”

Data maakt je verhaal geloofwaardig. Het menselijke perspectief maakt het onthoudbaar. Combineer de twee en je hebt een verhaal dat zowel het hoofd als het hart bereikt.

Welke fouten maken beginners bij storytelling?

De meest gemaakte fouten bij storytelling zijn: te veel informatie tegelijk willen vertellen, geen duidelijk personage kiezen en vergeten wat het doel van het verhaal is. Beginners denken vaak dat meer inhoud het verhaal sterker maakt. Het tegenovergestelde is waar: focus maakt een verhaal sterker.

Andere veelgemaakte fouten:

De organisatie als held positioneren in plaats van de burger, klant of professional. Mensen identificeren zich niet met een logo, wel met een mens.
Geen conflict of spanning inbouwen. Een verhaal zonder weerstand is saai. Laat zien wat er op het spel staat.
Te abstract blijven. Zeg niet “we verbeteren de leefbaarheid,” maar laat zien hoe dat eruitziet voor één specifiek gezin in één specifieke straat.
De boodschap herhalen in plaats van tonen. Vertrouw op je verhaal. Als je het goed vertelt, begrijpt de lezer de boodschap zonder dat je die er nog eens achteraan plakt.

Hoe pas je storytelling toe op verschillende communicatiekanalen?

Storytelling pas je aan op het kanaal door de kern van je verhaal gelijk te houden, maar de vorm, lengte en toon aan te passen aan het medium. Elk kanaal heeft zijn eigen ritme en zijn eigen publiek. Het verhaal zelf blijft hetzelfde; de verpakking verandert.

Hier zijn richtlijnen per kanaal:

LinkedIn: Persoonlijk, reflectief en op basis van een eigen ervaring. Begin met een prikkelende eerste zin. Geen lange alinea’s.
Nieuwsbrief of website: Meer ruimte voor context en detail. Gebruik koppen en alinea’s om het verhaal scanbaar te maken.
Social media (Instagram, Facebook): Visueel gedreven. Het verhaal zit in het beeld en de eerste twee zinnen van de caption.
Presentatie of raadsvergadering: Gebruik één concreet verhaal als opener. Houd het kort en menselijk, dan volgt de inhoud.
Wijkbrief of flyer: Maximaal één verhaal, één boodschap, één actie die je vraagt.

Als je je storytelling-vaardigheden wilt inzetten in de publieke sector, is het slim om te kijken welke communicatievacatures bij de overheid beschikbaar zijn. Steeds meer overheidsorganisaties zoeken professionals die niet alleen informatie kunnen overbrengen, maar ook echte verhalen kunnen vertellen.

Hoe OnlyHuman helpt bij het ontwikkelen van jouw storytelling-carrière

Wij verbinden communicatieprofessionals met organisaties in het publieke domein waar storytelling dagelijks een rol speelt: van gemeenten die burgers willen betrekken bij beleid tot rijksoverheidsorganisaties die complexe informatie toegankelijk willen maken. Of je nu net begint of al enige ervaring hebt, wij helpen je de stap te zetten naar een functie waar je jouw verhaalvaardigheden écht kunt inzetten.

Wij hebben een netwerk van meer dan 250 publieke organisaties die actief zoeken naar communicatieprofessionals.
We begeleiden je van sollicitatie tot start en blijven contact houden tijdens je opdracht.
We bieden zowel vaste posities als tijdelijke opdrachten en interim-rollen.
Via ons platform Studio UMON kun je je vaardigheden verder ontwikkelen op thema’s zoals strategische communicatie en gedragsverandering.

Wil je weten wat wij voor jou kunnen betekenen? Lees meer over ons en onze aanpak of neem direct contact op en we kijken samen naar de mogelijkheden.