Wat maakt iemand een goede woordvoerder? En welke vaardigheden blijven waardevol, ook als je in een heel andere omgeving terechtkomt? Tijdens de startbijeenkomst voor woordvoerders en persvoorlichters van OnlyHuman op 1 oktober 2026 deelde Jules van de Ven zijn ervaringen uit de overheid en het bedrijfsleven.
Op diezelfde dag ging de nieuwe raamovereenkomst voor woordvoering bij het Rijk van start. Een mooie aanleiding om met vakgenoten samen te komen en ervaringen uit te wisselen. Jules werkte jarenlang als woordvoerder en persvoorlichter bij onder meer ministeries en de gemeente Amsterdam. Inmiddels is hij directeur Corporate Communicatie bij reisorganisatie Corendon. In zijn presentatie Ultra all-in vertelde hij met humor en herkenbare voorbeelden wat hij uit zijn tijd als overheidswoordvoerder heeft meegenomen en wat hij juist heeft leren loslaten.
Wat neem je als woordvoerder mee uit de overheid?
Meer dan je denkt, volgens Jules. Als woordvoerder leer je hoofd en bijzaken van elkaar te onderscheiden, vanuit de ontvanger te denken en onder hoge tijdsdruk te werken. Je kunt complexe informatie ordenen, hebt gevoel voor risico’s en durft tegengas te geven wanneer dat nodig is. Ook weet je dat je niet alles in de hand hebt.
Totale controle is een totale illusie.
Jules leerde ook om situaties soms wat meer te relativeren. Daarbij hielpen drie vragen: zijn er slachtoffers, staat het kabinet op het spel en gaat het om miljarden? Was het antwoord drie keer nee, dan hoefde de situatie misschien niet zo zwaar te wegen als die op het eerste gezicht leek.
Daarnaast is je kennis van de overheid veel waard. Buiten de overheid weten mensen lang niet altijd hoe politieke en bestuurlijke processen werken en wie waarvoor verantwoordelijk is. Wie dat wel weet, kan sneller de juiste personen vinden en zijn boodschap op de juiste plek onder de aandacht brengen. Die ervaring komt ook in andere werkomgevingen goed van pas.
Wat verandert er als je in een andere omgeving werkt?
Bij de overheid draait communicatie onder andere om het informeren van de samenleving, het uitleggen van beleid en het afleggen van verantwoording. Zorgvuldigheid en transparantie spelen daarbij een belangrijke rol. In het bedrijfsleven vertegenwoordig je ook commerciële belangen. Dat biedt andere mogelijkheden om een eigen standpunt in te nemen en via eigen kanalen te communiceren.
Ook de druk verandert. Waar bij de overheid de actualiteit en media regelmatig je agenda bepalen, merkte Jules dat binnen een commercieel bedrijf juist de verwachtingen vanuit de organisatie een grotere rol spelen. Collega’s willen bijvoorbeeld graag aandacht voor nieuwe producten of ontwikkelingen, terwijl niet ieder onderwerp nieuwswaardig is.
Crisiscommunicatie blijft ondertussen belangrijk. Corendon bestaat uit een touroperator, hotels en een luchtvaartmaatschappij. Dat brengt verantwoordelijkheden en risico’s met zich mee die om een goede voorbereiding vragen.
Volgens Jules begint die voorbereiding bij het opbouwen van relaties. Door collega’s en betrokkenen goed te kennen voordat er iets gebeurt, kun je sneller schakelen wanneer dat nodig is.
Vrienden maak je in vredestijd.
Mis je het werk als overheidswoordvoerder?
De continue bereikbaarheid is iets wat Jules niet mist aan zijn tijd als overheidswoordvoerder. Daar moest hij naar eigen zeggen echt van afkicken. Eén appje kon zijn hele agenda veranderen en één woord kon grote gevolgen hebben.
Bij Corendon leerde hij om met meer afstand naar de actualiteit te kijken. Niet elk kritisch artikel is direct een crisis en de reputatie van een organisatie wordt niet alleen bepaald door het nieuws van die dag. Ook ontdekte hij hoe belangrijk eigen communicatiekanalen kunnen zijn naast traditionele nieuwsmedia.
“In Den Haag heb ik geleerd om alles serieus te nemen. En bij Corendon heb ik geleerd dat niet alles even belangrijk is.”
Zijn huidige functie brengt andere verantwoordelijkheden met zich mee. Als directeur moet hij niet alleen problemen signaleren, maar er ook voor zorgen dat ze structureel worden opgelost.
Toch mist Jules ook veel aan zijn tijd als overheidswoordvoerder. Vooral de adrenaline, de saamhorigheid onder collega’s en de dynamiek van het werken in een politieke omgeving. Als woordvoerder zit je dicht op belangrijke beslissingen en kun je vanuit je rol daadwerkelijk bijdragen aan de keuzes die worden gemaakt.
Woordvoering is meer dan communiceren
Volgens Jules hebben de functies van woordvoerder en directeur communicatie meer gemeen dan je misschien denkt. Hij ziet het allebei als regierollen, waarin je voortdurend schakelt tussen verschillende belangen, resultaten op de korte termijn en doelen voor de lange termijn.
Of je nu voor de overheid of een commerciële organisatie werkt, het draait om overzicht houden, de juiste afwegingen maken en weten wanneer je moet handelen.
De belangrijkste les uit zijn verhaal? De vaardigheden en ervaring die je als woordvoerder opdoet, zijn op veel meer plekken waardevol dan je misschien denkt. En soms helpt het om met wat meer afstand naar je eigen vak te kijken.
Jouw ervaring als woordvoerder inzetten bij de overheid?
Van snel schakelen en omgaan met mediadruk tot het adviseren over complexe vraagstukken en het bewaken van verschillende belangen: als woordvoerder speel je een belangrijke rol in de communicatie binnen de overheid.
Bij OnlyHuman kennen we die dynamiek. We verbinden ervaren woordvoerders en persvoorlichters aan opdrachten binnen het publieke domein, waaronder de Rijksoverheid.
Benieuwd naar jouw mogelijkheden?
Bekijk onze actuele opdrachten voor woordvoerders of persvoorlichters
We denken graag met je mee over een opdracht die bij je past.
